ÖLÜMLÜ VE YARALANMALI TRAFİK KAZALARI

 

Trafik kazaları maddi hasarlı, yaralanmalı ve ölümlü olarak üçe ayrılır. Trafik kazası sonucunda hem bedeni hem de malvarlığı zararları meydana gelebilmekte hatta ölümle sonuçlanabilmektedir. Kusursuz olan araç sahibi maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilir.

1.YARALANMALI TRAFİK KAZASINDA TALEP EDİLEBİLECEK TAZMİNATLAR NELERDİR?

(TBK M.54)

• Tedavi masrafları: Kaza sonucu yaralanan kişi hastane tedavi masraflarını talep edebilir.
• Kazanç kaybı: Yaralanan kişi, tedavi süresince çalışamadığı günler için mahrum kaldığı gelirleri talep edebilir.
• Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar: Bazı trafik kazaları sonucunda kişi eski gücü ve yeteneklerine kısmen ya da tamamen kavuşamamaktadır. Kişi işine dönememekte ya da kısmen çalışabilmektedir. Sakatlık durumunda iş gücü kaybı meydana geldiği için kişi, sakatlık oranına göre zararını ve tedavi masraflarını talep edebilmektedir.
• Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar: Kişi burada iş gücünü kaybetmiş olmasa da kaza sonucu vücudunda kalan iz nedeniyle ekonomik ve mesleki ilerlemesi tehlikeye düşebilir. (mankenlik yapan kişinin yüzünün şeklinin değişmesi vb.)
• Manevi tazminat: Kişi, kaza nedeniyle yaşadığı elem ve ıstırap için manevi tazminat talep edebilirler.

2.ÖLÜMLÜ TRAFİK KAZASINDA TALEP EDİLEBİLECEK TAZMİNATLAR NELERDİR? 

(TBK M.53)

• Cenaze giderleri
• Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar: Kaza sonucu kişi vefat etmemiş, belli bir süre hastanede tedavi görmüş ve gelirinden de mahrum kalmışsa tedavi giderleri ve kazanç kaybı talep edilebilir.
• Ölenin desteğinden yoksun kalanların bu sebeple uğradıkları zararlar (Destekten yoksun kalma tazminatı): Ölenin desteğinden yoksun kalanlar -mirasçı olmasalar dahi- eğer ölen kişinin sağlığında yardımını ve her türlü desteğini görmüşlerse veya ileride üstün olasılıkla destek göreceklerse maddi tazminat isteyebilirler.
• Manevi tazminat: Ayrıca ölen kişinin yakınları duydukları elem, acı ve üzüntü nedeniyle manevi tazminat talep edebilirler.

TAZMİNAT TALEBİ KİME YÖNELTİLMELİ?

Kazaya sebebiyet veren kusurlu taraftan istenir. Kusurlu taraf kimi zaman sürücü, araç sahibi veya işleten olabilir.  Zorunlu mali sorumluluk sigortasıyla sigortalanmış araçta, talep sigorta şirketine de yöneltilir. Sigorta şirketleri manevi zararları karşılamaz. Ancak tek taraflı ölümlü trafik kazalarında ölen kişi tamamen kusurlu olsa bile, ölen kişinin yakınlarının tazminat taleplerinden Sigorta Şirketi sorumludur.

Zarar layıkıyla giderilmezse; sigorta tahkim komisyonuna başvurulabileceği gibi doğrudan mahkemeler nezdinde de dava açılabilir.

Mali sorumluluk sigortası, trafik kazası neticesinde kusursuz tarafta meydana gelen zararların sigorta şirketi tarafından ödenmesinin güvence altına alındığı sigorta türüdür. Türkiye’nin de taraf olduğu ‘’Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi’’ ile trafik kazasından dolayı zarar gören kişilerin tazminat taleplerinin karşılanması için sigorta şirketlerinin kurulması öngörülmüştür. Bunun neticesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü getirilmiş, trafikteki tüm araçların sigortalı olması da zorunlu hale gelmiştir.  Araç sahipleri, sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere sigorta yaptırmak zorundadır,  zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinin tarafları ise aracı işleten ve sigorta şirketidir.

Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesi neticesinde meydana gelen maddi hasarı, sağlık giderlerini ve ölüm halinde destekten yoksun kalma zararını sorumlu olduğu limit çerçevesinde tazmin etmekle yükümlüdür. Burada giderilecek olan zarar, sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişiler için meydana gelen zarardır. Tazmin edilecek zararların kapsamının ne olduğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.90’da belirtilmiştir: ‘’Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.’’ Böylece sigorta şirketinin sorumlu olduğu borcun kapsamı 2918 sayılı kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlara göre belirlenmiştir. Genel şartlarla güdülen amaç, işletenin sorumluluğunu yüklenen sigorta ile ilgililerin hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesidir.

Trafik kazası sonucu üçüncü kişilerin zarara uğraması halinde, aracı işletenin sorumluluğu haksız fiilden doğan sorumluluk olup TBK’ya göre belirlenirken bu zararları tazmin etmekle sorumlu olan sigorta şirketinin borcunun kapsamı ise genel şartlara göre belirlenmektedir. Bu durum da hesaplanan tazminat miktarlarının farklılaşmasına yol açar. Bunun sebebi ise idarenin düzenleyici işlemi niteliğindeki genel şartların tazminatın hesaplanmasını düzenleyen kurallarında, TBK’nın gerçek zararın tazminini öngören kurallarından ayrılan hükümlere yer verilmiş olmasıdır. Gerçek zararın tazminini teminat altına alan hukuki sorumluluk, genel şartlar ile daraltılabilmektedir. Oysaki anayasada belirtilen hukuk devleti ve kanunilik ilkesi dikkate alındığında, borcun kapsamının temel çerçevesi kanunla belirlenmelidir. Yürütmeye verilen bu takdir yetkisiyle zarara uğrayan üçüncü kişiler aleyhine bir durum oluşmuş ve gerçek zararlarının tazmini tehlikeye düşmüştür.

Sigorta şirketlerinin sorumluluğunun genel şartlarla belirlenmesi, özellikle araçta meydana gelen değer kaybının gerçek zarar miktarına göre daha az hesaplanmasına neden olur. Değer kaybı, trafik kazası geçirmiş ve sonrasında onarılmış olan aracın ikinci el piyasasında kaybettiği değerdir. Trafik kazası nedeniyle araç değer kaybı durumu sıklıkla meydana gelmektedir. Zira trafik kazası nedeniyle araçta yapılan onarım işlemleri aracın tramer kaydında sürekli olarak bulunmakta ve araç sahibi tarafından ikinci el araç üçüncü kişilere satılırken bu onarım kayıtları sebebiyle daha düşük bedele satılabilmektedir. Gerçek zarar (değer kaybı), genel şartlarda belirlenen birtakım kurallarla daraltılmakta, karşılanmamakta ve değer kaybı miktarı azaltılmaktadır.

      Aracın değer kaybı hesaplanırken; Aracın üretim senesi, aracın hasar geçmişi ve niteliği, aracın kilometresi, aracın marka ve modeli, aracın trafiğe çıkış tarihi, aracın pazar değeri vb. noktalar dikkate alınarak gerçek değer kaybı hesaplanır. Ancak genel şartlarla teminat dışındaki durumlar belirtilmiş ve gerçek zarar hesaplanırken bu teminat dışı durumların dikkate alınmaması belirtilmiştir.

Teminat dışı olan durumlar;

1) Mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı hasarları,

2) Ana iskelet ve şaside hasar olmaksızın, vidalı parçalarda yapılan onarım/değişim ile giderilebilen hasarlar,

 3) Aracın kaza anındaki rayiç değerinin %25’ini aşan değer kaybı talepleri, (Bu maddede düzenlenen sınır bir araç için talep edilecek toplam değer kaybı limiti olup daha önceden ödenen değer kaybı tazminatları limitten mahsup edilir),

 4) Kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç üzerinde mülkiyet değişikliği olan araçlar ile ilgili talepler,

5) Çekme Belgeli ve Hurda Belgeli işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri,

6) Kısa süreli kiralık araçlar, taksi, dolmuş, uzun süreli(bir yıl veya daha uzun) kiralık araçlarda eksper tarafından hesaplanan değer kaybının %50’sini aşan talepler, test aracı, koleksiyon ve antika sayılan araçlardaki hasar sebebiyle yapılan değer kaybı talepleri,

 7) Tekerlekli/paletli ve zırhlı toplumsal müdahale araçları, belediye otobüsleri, yol süpürme araçları, itfaiye araçlarındaki hasar sebebiyle yapılan değer kaybı talepleri,

8) Yabancı plakalı araçların Türkiye’de karıştığı kazalarda yabancı plakalı araçlar için yapılan değer kaybı talepleri.

 Yukarıda belirtilen durumlar değer kaybı hesabında dikkate alınmamakta ve gerçek zarar karşılanmamış olmaktaydı. Hayatın olağan akışına bakıldığı zaman yüksek modeldeki araçlarda meydana gelen kaza sonucu aracın mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamları değiştirildiğinde değer kaybı yaşanmaması mümkün değildir. Tüm bu dediklerimizi dikkate alan Anayasa Mahkemesi, 17/07/2020 tarih ve 2020/40 sayılı kararıyla Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinde bulunan “…bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda …’’ “… ve genel şartlarda…’’, 92. maddesindeki “Bu kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.’’  ibarelerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna karar vermiştir. Böylece sigorta şirketinin sorumlu olduğu tazminatın kapsamı genel şartlarda öngörülen usul ve esasa tabi olmaktan çıkmıştır.

   Bu iptal kararıyla birlikte; trafik kazası sonucu meydana gelen değer kaybı genel şartlara göre değil kanunlara göre belirlenecek ve bu zararı tazmin etmekle yükümlü olan sigorta şirketinin sorumluluğu da TBK’ya göre belirlenmiş olacaktır.

Anayasa Mahkemesi iptal kararları; bir kanun hükmünün yasaya aykırılığının Anayasa Mahkemesi tarafından tespit edilmesi olarak tanımlanabilir. Buna göre, iptal kararları bir kanun hükmündeki sakatlığı ortaya koyar nitelikteki kararlardır.

Anayasanın 153. Maddesi uyarınca, kural olarak, iptal kararlarının geri yürümeyeceği anlaşılmaktadır. Bu ilke ile güdülen amaç, iptal edilen kanuna dayanılarak, daha önce elde edilen hukuki statülerin korunması suretiyle güven ve istikrar sağlamaktır. Ancak, iptal kararlarının geriye yürümezliği ilkesini mutlak şekilde anlamak ve uygulamak mümkün değildir. Zira AYM’ce anayasaya aykırı olduğu tespit edilip meşruluğunu yitiren bir kanun maddesine dayanılarak karar vermek, hukuk güvenliğinin sağlanmasının amaçlandığı ortama ters düşecektir.

 

Anayasa Mahkemesinin, 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 17.07.2020 tarihli ve 2019/40.E, 2020/40.K sayılı kararı ile, 2918 Sayılı KTK nun 90 ve 92 maddelerindeki “Genel Şartlara” a yapılan atıf ve ibarelerin iptali üzerine Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası kapsamında meydana gelen zararın Borçlar Kanun genel hükümlerine ve Yargıtay içtihatlarına göre hesaplanması gerekmektedir. Böylece, yargılaması devam eden dosyalar hakkında yapılacak değer kaybı hesaplamalarının hangi yöntemle olacağı hakkında bir belirsizlik oluşmuştur.

Anayasa Mahkemesi tarafından Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilen ve dolayısıyla hukuk düzenindeki varlığı ortadan kalkan ancak yürürlüğe girişi sonraki bir tarihe ertelenen yasa hükmü dikkate alınmak suretiyle, devam eden davalarda mahkemeler tarafından karar tesis edilebilmektedir.

Örneğin, Anayasa Mahkemesi’nin 2010 yılında Resmi Gazete’de yayımlanan kararıyla, bir kanun hükmü iptal edilmiş ve iptal hükmünün altı ay sonra yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Söz konusu iptal hükmünün Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce halen yürürlükte olan kanun hükmüne istinaden düzenlenen tahakkuk fişine karşı açılan davada ise söz konusu iptal kararı ilk derece vergi mahkemesi tarafından dikkate alınmamıştır. İlk derece mahkemesi tarafından, Anayasa Mahkemesi kararlarının Resmi Gazete’de yayımlanmasından sonra hüküm ifade edeceği ve aksi bir uygulamanın iptal kararlarının geçmişe yürümeyeceğine dair Anayasa’nın 153. maddesine aykırılık teşkil edeceği gerekçe gösterilmiştir.

Söz konusu ilk derece mahkemesi kararına karşı başvurulan temyiz yolunda ise, Danıştay 4. Dairesi’nin 09.05.2011 tarih ve E.2011/2546, K.2011/3384 sayılı kararında, “Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğunun bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanmış olan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesinin, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği belirtilmiştir.” Bu nedenle söz konusu karar ile Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararlarının, itiraz yoluna başvurulmasını isteyen kişi ya da kişiler tarafından açılan davaların yanı sıra, iptal edilen hüküm ya da hükümler esas alınarak hakkında uygulama yapılmış olan kişiler tarafından açılan ve görülmekte olan davalarda da uygulanmasının zorunlu olduğu yönünde hüküm tesis edilmiştir.

Yine Danıştay 4. Dairesi’nin 09.05.2011 tarih ve E.2011/2428, K.2011/3386 sayılı kararında, Anayasa Mahkemesince bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olması halinde, Anayasa Mahkemesi’nce verilen iptal kararının henüz Resmi Gazete’de yayımlanmaması veya uygulama tarihinin ayrıca belirlenmesi halinde, iptal edilen yasa kuralının uygulanmasının sürdürülmesi nedeniyle bu uygulamaya karşı dava yoluna başvuracakların iptal kararının hukuki sonuçlarından yararlanamayacaklarının kabulünün mümkün olmadığı yönünde hüküm tesis edilmiştir.

Bununla birlikte, Danıştay 2. Dairesi’nin 01.06.2005 tarih ve E.2004/1545, 2005/1886 sayılı kararında, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kanun hükmüne ilişkin olarak daha önceden açılan ve görülmekte olan davada iptal hükmünün hukuki sonuçlarından yararlanılması gerekeceği belirtilmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından; uyuşmazlığın Anayasa’ya aykırılığı saptanmış olan kurallara göre görülüp çözümlenmesinin Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği yönünde hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ve emsal nitelikte kararlar göz önünde bulundurulduğunda; Anayasa Mahkemesinin, 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 17.07.2020 tarihli ve 2019/40.E, 2020/40.K sayılı kararı, yargılaması devam eden dosyalar için de uygulama alanı bulacak ve değer kaybı hesabı, Borçlar Kanununda belirtilen yöntemler vasıtasıyla hesaplanacaktır.

Zamanla insanlar bireysel yaşamdan toplumsal yaşama geçmiş ve birlikte yaşayabilmek için düzenleyici kurallara olan ihtiyaç ortaya çıkmıştır. Ahlak kuralları, hukuk kuralları, örf-adet vb. gibi. Günümüzde kuşkusuz en önemlilerinden biri trafik kurallarıdır. Özellikle büyükşehirlerde yaşamın önemli unsurları arasında ulaşım araçları vardır. İnsan yaşamını kolaylaştırdıkları gibi büyük sorunları da beraberinde getirmektedir. Başlıca sorun trafik kazalarıdır. Trafik kazaları maddi hasarlara, sağlık sorunlarına ve dahası can kayıplarına neden olabilmektedir.

1.Maddi hasarlı trafik kazası nedir?

     Trafik kazasındaki çarpma sonucu aracın ezilmesi, bozulması, dökülmesi gibi zararların meydana geldiği kazadır. Sol ön kapının ezilmesi, sinyal lambasının kırılması, kaportanın düşmesi, aracın tavanın ezilmesi vb.

2.Trafik kazalarında kusurluluk nedir?

     Yürürlükteki trafik kurallarına aykırı eylem ve davranışta bulunan, yasalara muhalefet etmiş olan araç sahibi kusurlu olarak nitelendirilir.

3.Hasar onarımı kimden talep edilir?

      Kusursuz olan araç sahibi, kazaya neden olan aracın sigorta şirketine zararın giderilmesi için talepte bulunur. Her araç sahibinin aracını,  Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında güvence altına alması zorunludur.

            HASAR ONARIM BAŞVURULARINDA SİGORTA ŞİRKETİ

    Sigorta şirketi hasarı giderebilir, eksik-hatalı giderebilir veya hiç cevap vermeyebilir.

1.Sigorta şirketi araçta oluşan hasarı layıkıyla giderebilir.

2.Sigorta şirketi hasarı eksik veya yanlış giderebilir; sigorta şirketleri genellikle hasar onarım başvurularını kabul etmekte ancak aracın onarımını eksik veya yanlış yapmaktadır. Dolayısıyla araçta oluşan gerçek zarar karşılanmamış ve araç sahibinin zararı giderilmemiş olur. Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından atanan bir bilirkişi raporunda; “… Sigorta şirketinin, tedarik yapma hakkını kullanmayarak, parçaları anlaşmalı özel servisin temin etmesi ile hasar tespitinde yer alan parçalara %35 iskonto uygulayarak ve sol ön ve arka kapının orijinal olamayacak kadar düşük bedelle yazılması ayrıca işçiliklere %15 iskonto uygulayarak (anlaşmalı servise) KDV dahil 10.350,00 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır…’’ şeklindeki ifadesinde eksik ödemeye işaret edilmiştir.

Başka bir bilirkişi raporunda; “… Tüm parçalara orijinal fiyatları üzerinden %35 iskonto yapılmış, ayrıca sol ön kapı ve sol arka kapının 1.250,00 TL yan sanayi mi çıkma mı olduğu bilinmeyen bir fiyatlandırma ile yazılıp tekrar bu fiyatlar üzerinden %35 iskonto düşülmüştür.’’ “…sigorta şirketi raporunda %50 ila %80 arasında orijinal parça için piyasada temini mümkün olmayan iskonto bedelleri uygulanarak hesaplama yapıldığı ve sigorta şirketinin ödemesinin de bu bedeller üzerinden yapıldığı görülmektedir.’’   şeklindeki ifadelerle sigorta şirketi tarafından fahiş iskonto uygulandığı belirtilmiştir.

Parçalar üzerinden iskonto uygulanan bir olayda Yargıtay şöyle hüküm vermiştir; “…Davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması, davacı sigortalıyı bağlamaz. Davacı aracını kendi imkanları ile bir başka serviste tamir ettirmiş ve bu servis tarafından iskonto yapılmamıştır. Dosya kapsamına göre, ekspertiz raporunda belirtilen 2.097 TL iskonto yapılmadan, davacının gerçek zararının tespiti gerekir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.’’ (Y17HD 2015/5479 E. 2015/12776 K.)

Araçta meydana gelen hasarın onarılması sırasında araç sahibine orijinal parça hakkı tanınmaksızın eşdeğer veya yan sanayi parçayla değiştirilen bir olayda Danıştay şöyle karar vermiştir;   “ Sigortalı aracın zarar verdiği araçta, hasarlı parçanın tamir edilmesi mümkün değil ise, hasarlı parçanın orijinal olup olmadığı ayrımına gidilerek değişecek parça orijinal ise; öncelikle orijinal parça değişimi, hasar gören araç sahibinin onayı bulunması halinde veya orijinal parçayla değişiminin mümkün olmaması halinde eşdeğer parça veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişimi yoluna gidilmesi gerekirken, eşdeğer parça veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parçayla onarımına öncelik veren B.2.2.1 bendinin 2. Paragrafının 1.  Cümlesinde yer alan düzenlemede hukuka uyarlık bulunmamaktadır.”  (Danıştay 15. Dairesi 2015/6111 E. 2018/6093 K.) diyerek araç sahibinin orijinal parça ile değişimi talep etme hakkının olduğunu belirtmiştir.  

3.Sigorta şirketi cevap vermeyebilir; hasar onarım için başvuruda bulunulmasına rağmen sigorta şirketi sessiz kalabilir.

SİGORTA ŞİRKETİ HATALI-EKSİK ONARIMDA BULUNMUŞ YA DA BAŞVURUYA KARŞI 15 GÜN SESSİZ KALMIŞSA NE YAPILMALI? Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulmalıdır. Alternatif bir çözüm yoludur ancak daha kısa sürede çözüm üretir.

KAZANÇ KAYBI TAZMİNATI

Günümüzde sıkça karşılaştığımız trafik kazaları sonucunda araçlarda hasarlar oluşmaktadır. Araçta meydana gelen maddi hasar kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından karşılanmaktadır. Bunun yanında kazada kusursuz olan tarafın aracı beli bir süre onarımda kalması gerekmektedir. Bu onarım süresince araçsız kalınması sonucu ticari faaliyetlerini yürütemediğinden kazanç kaybı ortaya çıkmaktadır. Araçta meydana gelen maddi hasarlar sigorta şirketleri tarafından karşılansa bile kazanç kaybı zararları sigorta şirketleri tarafından karşılanmamaktadır.

Türk Borçlar Kanunu’nun 49. Maddesi “ Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” demektedir. Böyle bir yükümlülüğün ortaya çıkması için 4 şart gerekmektedir:

• Hukuka aykırı bir fiil
• Kusur
• Zarar
• Zarar ile fiil arasındaki illiyet (nedensellik) bağı

Aracından onarım süresi boyunca mahrum kalan kusursuz taraf TBK m. 49 göre kusurlu tarafa başvurabilmektedir. Kusurlu araç sahibi ve kazada sürücü koltuğunda bulunan kişi bu zarardan müteselsilen sorumlu olacaklardır. Bu durumda sadece bir borçlunun ortaya çıkan zararı tazmin etmesi yeterlidir.

Araçtan mahrum kalma tazminatının hesaplanırken aracın hususi araç – ticari araç ayrımı büyük önem arz etmektedir. Aracın hususi araç olması durumunda varsa ikame araç, yoksa aracın olmaması nedeniyle ortaya çıkan zararlar hesaplanırken; ticari araç olması durumunda bunlara ek olarak ticari kazanç kaybı da hesaba katılacaktır.

İLGİLİ YARGITAY KARARLARI

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirkete sigortalı olan … plakalı aracın müvekkiline ait park halindeki … plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkiline ait aracın hasarlanmasına ve değer kaybına neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak şimdilik 100,00 TL değer kaybı ve müvekkilinin uğradığı 100,00 TL mahrum kalınan kar kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 20.05.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini değer kaybı için 1.275,00 TL’ye, kar kaybını 1.500,00 TL’ye yükseltmiştir. Davalı … cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde ve tutulan tutanakta tüm kusurun kendisine ait olduğunu belirttiğini, ancak keşif yapılmadan ve bilirkişi rapor alınmadan tarafına ait olduğunun asılsız ve iddiasız olduğunu, davacının masraflarının sigorta şirketi tarafından giderildiğini, ayrıca davacıya 300,00 TL elden ödeme yaptığını, bu nedenle haksız açılan davanın reddini talep etmiştir. Davalı … vekili cevap dilekçesinde; davacının hasarı dolayısı ile 26.05.2015 tarihinde tedarikçi firmaya 1.544,75 TL, davacıya ise 2.761,00 TL ödendiğini, ödenen tutar oranından teminat limitlerinin azaldığını, ZMMS ile sigortalı aracın neden olduğu zarardan müvekkilinin kusur ve poliçe limiti ile sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Mahkemece toplanan deliller, tarafların beyanları kaza tespit raporu, olay yeri görgü tutanağı zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi, hüküm vermeye elverişli nitelikte görülen kusur hesabı hususundaki bilirkişi raporları dikkate alınarak dava konusu kazada davacının aracının hasar gördüğü, kazaya karışan… plakalı aracın ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğu, dava konusu kazada hüküm vermeye elverişli görülen teknik bilirkişi raporuna göre … plakalı araç sürücüsünün 8/8 oranında kusurlu olduğu, kazada hasar gören davacıya ait … plaka sayılı aracın değer kaybının 1.250,00 TL olduğu, davacının kazanç kaybının 1.500,00 TL olduğu, Yargıtay İçtihatları uyarınca değer kaybının da poliçe kapsamında olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı … vekilince temyiz edilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı … vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 142,20 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı …’dan alınmasına, 28/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi. (Y17HD 2017/1302 E. 2018/1450 K.)

 

2. Davacı vekili, kaza sonucu müvekkiline ait belediye otobüsünün tamir süresince yolcu taşımacılığında kullanılmaması nedeniyle meydana gelen kazanç kaybı zararının davalıdan tazminini istemiştir. Davacı idare görevlileri tarafından düzenlenen hasar saptama komisyon raporunda dosyaya ibraz edilmiştir. Kazanç kaybının belirlenmesi için, aracın modeli, özellikleri, güzergahı ve günlük sefer sayılı ile bir seferde ya da bir günde elde edilen net kazancının tespit edilmesi net kazançtan araç için yapılması zorunlu yakıt bakım, amortisman gideri gibi giderlerin mahsup edilmesi ve bakiye kısmın davalı taraftan tazmini cihetine gidilmesi gerekmektedir. Davacı idareden aracın günlük sefer sayısı her seferde elde edilen kazanç ve zorunlu giderlere ilişkin belge ve bilgiler getirtilmemiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın modeli, özelliklerine göre günlük sefer sayılı, çalışma süresi ihtimale dayalı olarak belirlenmiş, bir seferde edinilen kazanç miktarı, davacı tarafça sunulan hasar saptama komisyon kararında bildirilen meblağ üzerinden hesaplanmış, zorunlu giderlerin mahsubu yapılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.Bu durumda mahkemece, davacı idareden davaya konu kazaya karışan aracın, kaza tarihinden öncesine ait günlük sefer sayısını, güzergahını, günlük kazancını ve 1 seferde ya da günde davacı tarafça yapılması gereken yakıt, bakım, amortisman gideri gibi zorunlu giderlerini gösteren belge ve bilgilerin istenilmesi, daha sonra önceki raporu düzenleyen bilirkişiden bu belge ve bilgilerde birlikte değerlendirilerek tüm dosya kapsamına göre davacının iddiaları davalının savunması ve rapora itirazları davacı idareye ait aracın modeli, olay tarihindeki yaşı, özellikleri de göz önünde bulundurularak makul onarım süresi ile bu sürede davacı tarafın uğradığı net kazanç kaybının tespiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. (Y17HD 2014/11131 E. 2014/10018 K.)

 

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Trafik kazası sonucunda oluşan kazanç kaybı tazminatının kime yükletileceğini tespit edebilmek için TBK m. 49’a gidilir. Buna göre, söz konusu zararı kusurlu taraf tazmin etmelidir. Tazminatın miktarının belirlenmesi adına kusursuz araç sahibinin ne iş yaptığı, günlük kazancı ve ne kadar süreyle bu kazançtan mahrum kaldığının tespit edilmesi gerekir. Bu hususlar için bilirkişiye başvurulur. Bilirkişi raporu sonucunda kusurlu taraf, kusursuz tarafın kazanç kaybı sebebiyle uğradığı zararı giderir.

ARAÇTAN MAHRUM KALMA TAZMİNATI

Bir trafik kazası olduğunda araçta oluşan maddi hasar, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası tarafından karşılanır. Fakat aracın hasar görmesi durumunda sadece maddi zarar oluşmaz. Hasar gören aracın onarım süresince kullanılamaması sebebiyle araçtan yoksun kalma tazminatı gündeme gelir. Araç mahrumiyeti sebebiyle oluşan zararı zorunlu mali sorumluluk sigortası karşılamaz.

Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesine göre, “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Bu yükümlülüğün doğabilmesi için 4 şart aranır:

• Hukuka aykırı bir fiil
• Bir fiille bir kişiye verilen zarar
• Fiilin işlenmesinde failin kusurlu olması
• Zarar ile fiil arasında nedensellik bağlantısı

Araçtan mahrumiyet sebebiyle doğan zararın tazmini için TBK m. 49 gereğince kusurlu tarafa başvurulabilir. Kusurlu araç sahibi ve sürücüsü bu zarardan müteselsilen sorumludur. Bu durumda sadece birisinin tazmin etmesi yeterlidir.

Araçtan mahrumiyet tazminatının hesaplanmasında hususi araç-ticari araç ayrımı önem arz etmektedir. Zira hususi araç söz konusu olduğunda varsa ikame araç bedeli, yoksa aracın olmaması sebebiyle oluşan giderler dikkate alınırken; ticari araç olması durumunda bunlara ek olarak ticari kazanç kaybının da hesaba dahil edilmesi gerekir.

İLGİLİ YARGITAY KARARLARI

 

1. Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren hem de davalı zorunlu mali sorumluluk sigorta yapan sorumludur. BK’nin 122. maddesine göre, bir şeyin kısmen hasar görmesi halinde, kullanılamamasından doğacak zararlar sorumlu kişiden talep edilebilir. Motorlu araç zarar görmüş ise, aracın kullanış amacına göre araçtan mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Davacı, aracı için 23 günlük tamir süresi araç kiraladığını 2.300,00 TL ödediğine ilişkin oto kira sözleşmesini ibraz etmiştir. MK’nin 6.maddesine göre, herkes iddiasını ispat etmek zorundadır. Mahkemece, davacının araç mahrumiyeti nedeniyle zararına ilişkin delilleri sorulmalı, ne iş yaptığı belirlenmeli, evi ile işyeri arasındaki uzaklık dikkate alınmalı, aracı ile gidip gelmesi halinde yapacağı zorunlu giderler (yakıt gideri gibi) belirlenecek zararından indirilmelidir. Açıklanan konularda ile dosyada bulunan hasar tamir belgelerine göre ne kadar sürede tamir edileceği belirlemek için gerektiğinde bilirkişiden rapor alınmalıdır. Araç mahrumiyetine ilişkin delil sunulamaması halinde BK’nin 50/2.maddesi uyarınca mahkemece hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmesi yerine eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulaması isabetli olmamıştır. (Y17HD 2015/17333 E. 2016/3648 K.)

 

2. Davacı tarafça, iş bu davada araç hasarı talep edilmemiş, ancak kaza nedeniyle araçta oluşan değer kaybı ile aracın tamiri süresince kullanılamamasından kaynaklanan mahrumiyet bedeli istenmiştir. Mahkemece benimsenen 25.05.2015 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda 2.460,00 TL. değer kaybı tazminatına hükmolunmuş ise de, mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda araç değer kaybı hesaplaması doğru yapılmamıştır. Eksik inceleme ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verilemez.Bu durumda mahkemece, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınması; ya da araç değer kaybı konusunda hesap yapmaya ehil, İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek hasar konularında uzman bilirkişi (makina mühendisi) veya bilirkişi kurulundan tüm dosya kapsamına göre; davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.Davacı taraf, aracın 20 gün tamirde kaldığı, bu sürenin 7 günlük kısmında davacı aracının kaskocusu tarafından davacıya araç tahsis edildiği, kalan 13 gün boyunca davacının aracından mahrum kalması nedeniyle zararının oluştuğundan bahisle, mahrumiyet bedelinin de davalılardan tahsilini istemiştir. Mahkeme ise, davacı aracının makul tamir süresi olan 1 hafta için kasko tarafından araç temin edildiği, bu süreyi aşan mahrumiyete ilişkin davacının delil sunmadığı gerekçesiyle, mahrumiyet bedeli talebinin reddi yoluna gidilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan makina mühendisi bilirkişinin raporunda, aracın makul tamir süresi yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmamış, davacı aracının makul tamir süresi mahkemece takdir edilmek suretiyle karar verilmiştir.Trafik kazasında hasar gören davacı aracının onarımı için geçecek makul sürenin belirlenmesi, özel ve teknik bilgi gerektiren bir husustur. 6100 sayılı HMK’nın 266/1. maddesi “Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz” hükmünü taşımaktadır.Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi hususunun özel ve teknik bilgi gerektiren konu olduğu gözetilerek, aracın makul tamir süresi, bu süre içinde davacının ikame araç için ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir rapor almak suretiyle davacının mahrumiyet bedeli talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir. (Y17HD 2015/18700 E. 2016/4193 K.)

 

3. Davalı sürücü olayda %100 oranında kusurludur. Davacı vekili, kaza sebebiyle müvekkilinin aracını kullanamadığını belirterek 14.3.2013-14.4.2013 tarihleri arasında müvekkilinin aracı kiraladığını belirterek ve fatura ibraz ederek araç mahrumiyeti zararını talep etmiştir. Hükme esas alınan raporda, aracın onarımının ekonomik (uygun) olduğu, onarım süresinin 25 gün olduğu, emsal aracın günlük kiralama bedelinin 90 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda mahkemece, 25 günlük tamir süresi için günlük 90 TL’sından araç mahrumiyeti zararına hükmedilmesi gerekirken, mahkemece aracın onarımı uygunken davacının aracın pertini istediği, yasal pert koşulları oluşmadığından araç mahrumiyeti zararının istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. (Y17HD 2015/7703 E. 2016/730 K.)

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

TBK m. 49 gereğince araçtan mahrum kalma tazminatı kusurlu tarafa yüklenir. Tazminatın miktarının belirlenmesi için aracı hasar gören tarafın aracını kullanma sıklığının, gittiği mesafenin, aracının onarımı için geçecek makul sürenin ve ikame araç için ödenmesi gereken bedelin değerlendirilmesi gerekir. Bu hususlar özel ve teknik bilgi gerektirir. HMK m. 266’ya göre “Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir.” Bu hükme dayanarak bilirkişiye başvurulur. TBK m. 50/2 uyarınca, “Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.” Bu belirlemelere göre kusuru bulunmayan tarafın zararı kusurlu tarafça giderilir.

1.DEĞER KAYBI NEDİR?

      Trafik kazası geçirmiş ve sonrasında onarılmış olan aracın ikinci el piyasasında kaybettiği değerdir. Trafik kazası nedeniyle araç değer kaybı durumu sıklıkla meydana gelmektedir. Zira trafik kazası nedeniyle araçta yapılan onarım işlemleri aracın TRAMER kaydında sürekli olarak bulunmakta ve araç sahibi tarafından ikinci el araç üçüncü kişilere satılırken bu onarım kayıtları sebebiyle daha düşük bedele satılabilmektedir. Bu da kusursuz olan araç sahibini zor durumda bırakmaktadır. Bu konuyla ilgili Yargıtay bir kararında; “Dairemizce değer kaybının belirlenmesi hususunda aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmaktadır. Hükme esas alınan raporlarda bu kritere göre hesaplama yapılmadığı anlaşılmakla, dosyadaki fotoğraflar, kaza tespit tutanağı ve tüm belgeler incelenerek, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre değer kaybının tespiti için yeniden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir…” (Y17HD 2016/14600 E. 2019/6626 K.) şeklinde görüş bildirmiştir.

2.DEĞER KAYBINI KİMLER, NEREDEN TALEP EDEBİLİR?

       Trafik kazasında zarar gören araç sahibi, aracının değer kaybını talep edebilir.

1. Sigorta şirketine başvuru;

Zarar gören araç sahibi öncelikli olarak sigorta şirketine başvuruda bulunmalıdır. Bu bir dava şartı olduğu için zorunludur. Sigorta şirketi ödeme yapmayacağını bildirirse, eksik ödeme yaparsa ya da 15 gün içinde cevap vermezse tahkime ya da dava yoluna gidilebilir.

1. Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru;

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigortacı ve kazadan zarar gören kişiler arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları karara bağlamak için kurulmuş alternatif bir çözüm yoludur. Tahkime başvuru zorunlu olmamakla beraber daha hızlı çözüm sağlar.

Tahkime başvurabilmek için;

• Sigorta şirketi tahkim sistemine kayıtlı olmalı,
• Kaza üyelik tarihinden sonra meydana gelmiş olmalıdır.

Bunun istisnası zorunlu sigortalardır. Zorunlu sigortalarda üyelik tarihine bakılmaksızın komisyona başvuru yapılabilir. Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruyu en geç 4 ay içinde sonuçlandırır.

Uyuşmazlık tutarı 5.000 TL’ye kadar ise hakemler tarafından verilen kararlar kesindir. 5.000 TL üzerindeki kararlara karşı tebliğden itibaren 10 gün içinde itiraz edilebilir. 40.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar için de temyize gidilebilir. Aracı değer kaybına uğrayan araç sürücüsü Asliye Ticaret Mahkemesinde araç değer kaybının giderilmesine yönelik dava açıp, zararının tazminini talep edebilir.

1.TRAFİK KAZASI NEDİR?

      Teknolojik gelişmeler, nüfus artışı, iş yoğunluğu ve değişen dünya şartları insanların araç kullanımını arttırmıştır. Bu artış trafik yoğunluğunu ve trafik kazalarını tetiklemiş, insanlar da olası birtakım tehlikelerden kurtulmak için tedbirler almaya yönelmiştir. Peki, bu olası tehlikeler ve tedbirler nelerdir?  Araç kullanımının başlıca riski trafik kazalarıdır. Trafik kazası, bir karayolu taşıtının diğer bir taşıta, yayaya, hayvana, ağaca veya herhangi başka bir nesneye çarpmasıdır. Trafik kazaları hayatın olağan akışı içerisinde sık karşılaşılan ve istenmeyen olayların başında gelir. Trafik kazaları sonucunda insanlar yaralanabilir, araçta maddi hasar oluşabilir ve hatta ölüm de meydana gelebilir. Bu zararları gidermek, aza indirmek ya da ortadan kaldırmak için trafik sigortası gündeme gelmiştir.

2.TRAFİK SİGORTASI NEDİR?

       Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ya da kısaca Trafik Sigortası karayolu taşıtları için olan bir sigorta türüdür. Herhangi bir kaza sonucunda karşı tarafta meydana gelen maddi zararları karşılamayı amaçlar. Trafik Sigortası, Türkiye’deki en yaygın sigorta türlerinden biridir. 2918 Sayılı Karayolları Kanunu gereğince karayoluna çıkan tüm motorlu araçlar tarafından yaptırılması zorunludur. Trafik Sigortası bir sorumluluk sigortasıdır ve kaskodan farklıdır. Trafik sigortasında amaç karşı tarafa verilen zararı gidermek iken kaskoda kişinin kendi aracına verdiği zarar karşılanır. Sigortalı olan kişi aracı işletendir. Buradaki işletenden maksat araç sahibi veya uzun süreli kiralama yapan biridir. İşleten kişi olan sigortalının adı poliçe üzerinde belirtilir.

3.TRAFİK SİGORTASI HANGİ ZARARLARI TEMİNAT ALTINA ALIR?

1. Maddi Hasar: Kazada zarar gören araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı karşılanır.
2. Sağlık Giderleri: Kazada zarar gören üçüncü kişilerin ilk yardım, hastane ve tedavi gibi masrafları karşılanır.
3. Ölüm ve Sakatlanma: Kaza sonucunda karşı tarafta ölüm veya sakatlanma meydana gelmişse, zarar gören kişinin destek olduğu kişiler için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanır

4.ZARARI TAZMİN ETME AŞAMALARI

1. Sigorta şirketine başvuru
2. Tahkime başvuru

SİGORTA ŞİRKETİNE BAŞVURU VE AVUKATIN ÖNEMİ

 

      Trafik kazalarıyla meydana gelen zararları tazmin edebilmek için dava yoluna başvurmadan önce sigorta şirketine başvuru zorunluluğu getirilmiştir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Bu konuyla ilgili 9. Bölge Adliye Mahkemesi bir kararında;

”26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 Sayılı Kanunu’nun 5. maddesiyle değişik 97. maddesiyle zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği düzenlenmiş, aynı değişiklikle sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına dair uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açılabileceği belirtilmiştir. Yasal değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMSS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacak olup, yasa ile özel bir dava şartı getirilmiştir. Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. HMK’nın 115/2 maddesi uyarınca mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” (BAM9HD 2018/2599E. 2018/1125 K.) şeklinde görüş bildirmiştir.

         Sigorta şirketi zararı tazmin edebilir, eksik tazmin edebilir veya hiç tazmin etmeyebilir. Bu süreçte hak kaybına uğramamak için avukatınıza danışın.

TAHKİME BAŞVURU

 

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigortacı ve kazadan zarar gören kişiler arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları karara bağlamak için kurulmuş alternatif bir çözüm yoludur. Tahkime başvuru zorunlu olmamakla beraber daha hızlı çözüm sağlar. Tahkime başvurabilmek için;

• Sigorta şirketi tahkim sistemine kayıtlı olmalı,
• Kaza üyelik tarihinden sonra meydana gelmiş olmalıdır.

Bunun istisnası zorunlu sigortalardır. Zorunlu sigortalarda üyelik tarihine bakılmaksızın komisyona başvuru yapılabilir. Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruyu en geç 4 ay içinde sonuçlandırır.

Uyuşmazlık tutarı 5.000 TL’ye kadar ise hakemler tarafından verilen kararlar kesindir. 5.000 TL üzerindeki kararlara karşı tebliğden itibaren 10 gün içinde itiraz edilebilir. 40.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar için de temyize gidilebilir.